Nowy czas dla tytanu (3)
Nanotwiniony tytan
(Dalszy)
Niedawno Minor i Robert Ritchie, profesorowie inżynierii materiałowej i inżynierii mechanicznej, opracowali pionierską metodę przetwarzania masowego, aby uzyskać czysty tytan, który jest tańszy i daje metal o większej wytrzymałości na rozciąganie i ciągliwości.
profesorowie Daryl Chrzan, Mark Asta i Andrew Minor stojący przy mikroskopie elektronowym TEAM I

Profesorowie nauk o materiałach i inżynierii (od lewej) Daryl Chrzan, Mark Asta i Andrew Minor w projekcie TEAM I (Mikroskop z korekcją transmisyjnej aberracji elektronowej) w Narodowym Centrum Mikroskopii Elektronowej w Berkeley Lab. (Zdjęcie: Adam Lau / Berkeley Engineering)
Oprócz stopów innym sposobem wzmacniania metali konstrukcyjnych jest dostosowanie rozmiaru kryształów – zwanych również ziarnami – tworzących metal, poprzez zastosowanie obróbki cieplnej i mechanicznej, takiej jak walcowanie lub prasowanie. Zmniejszając wielkość ziaren do submikrometrów lub nanometrów, badacze mogą wprowadzić tak zwane struktury nanotwinione, czyli defekty w metalu spowodowane przez wyrównane struktury kryształów. Nanotwinione struktury zwiększają wytrzymałość i zmniejszają ryzyko pękania, działając jako bariera dla płaskich poślizgów. Minor twierdzi, że dopasowując odstępy i orientację nanostruktur, można jeszcze bardziej zoptymalizować właściwości mechaniczne. Jednak tradycyjne metody nie są ani trywialne, ani tanie.
Zamiast tego Minor, Ritchie i współpracownicy wprowadzili wiele nanowinnych struktur w czystym tytanie za pomocą procesu kriomechanicznego. Użyli kawałków tytanu w kształcie sześcianów, które sprasowano z trzech stron w ciekłym azocie. Delikatna kompresja, mówi Minor, kontroluje gęstość nanotwinionych struktur, które wzmacniają metal, zachowując jednocześnie jego pierwotną strukturę ziarnistą. A co najlepsze, proces ten nie opiera się na intensywnym ogrzewaniu i jest być może bardziej zrównoważonym sposobem wytwarzania tytanu do znacznie szerszego zakresu zastosowań niż obecnie.
Właściwości mechaniczne materiału kriokutego, w szczególności wytrzymałość i ciągliwość, utrzymują się w ekstremalnie wysokich, a także kriogenicznych temperaturach. Minor twierdzi, że wydajność nanotwinionego tytanu sprawia, że idealnie nadaje się on do zastosowań takich jak bardzo gorące silniki odrzutowe, a także bardzo zimne środowiska pracy, co sugeruje zastosowania takie jak pierścienie ustalające magnesów nadprzewodzących, części konstrukcyjne zbiorników na skroplony gaz ziemny, a także materiały do obróbki. narażone na działanie środowiska głębokiego oceanu lub głębokiej przestrzeni kosmicznej.
Zapytany, czy pewnego dnia nowy proces produkcji tytanu do zastosowań komercyjnych będzie mógł zostać wdrożony na dużą skalę, Minor odpowiada: dlaczego nie? Trudniej jest wykonywać takie rzeczy, jak obecnie stosowany proces Krolla, w którym materiał musi być izolowany elektrycznie, a cały proces wymaga ogromnych ilości energii. „I to kriokucie, wiesz, po prostu wrzucalibyśmy rzeczy do kąpieli”.
